Zawód psychoterapeuty
Deklaracja Strasburska
Polskie Towarzystwo Psychoterapii Integratywnej respektuje Deklarację Strasburską z 1990 roku, będącą podstawą filozofii European Association for Psychotherapy. Podpisują ją wszystkie organizacje członkowskie należące do EAP. Oto jej treść:Strasburg Declaration
- Psychoterapia jest niezależną dyscypliną naukową praktykowaną jako niezależny, wolny zawód.
- Szkolenie w psychoterapii przebiega na zaawansowanym, kwalifikowanym poziomie naukowym.
- Gwarantuje się i zabezpiecza różnorodność podejść psychoterapeutycznych.
- Pełne szkolenie psychoterapeutyczne obejmuje teorię, doświadczenie osobiste (przyp. MKN: co oznacza psychoterapię szkoleniową) oraz praktykę pod superwizją. Nabywana jest odpowiednia wiedza o różnorodnych metodach psychoterapeutycznych.
- Do szkolenia w psychoterapii droga wiedzie poprzez rozmaite wykształcenie początkowe, w szczególności poprzez nauki humanistyczne i społeczne. (tłum. Milena Karlińska - Nehrebecka)
Ponadto, pod Deklaracją podpisały się wszystkie poniższe organizacje, zrzeszające łącznie około 2500 polskich psychoterapeutów:
- Instytut Terapii Gestalt
- Laboratorium Psychoedukacji
- Polska Federacja Psychoterapii
- Polski Instytut Psychoterapii Integratywnej
- Polskie Towarzystwo Terapii Gestalt
- Sekcja Naukowa Psychoterapii Polskiego Towarzystwa Psychiatrycznego.
Powrót na górę
20-lecie Deklaracji Strasburskiej - jej znaczenie dla psychoterapii polskiej i europejskiej
Podpisana została w 1990 roku przez wiodących psychoterapeutów europejskich. Stanowi kamień węgielny psychoterapii europejskiej i daje wykładnię podstaw psychoterapii jako zawodu i psychoterapii jako dyscypliny naukowej.
Obecnie w oparciu o nią działa 120 tysięcy europejskich psychoterapeutów z 41 krajów, zrzeszonych w Europejskim Towarzystwie Psychoterapii (EAP). Treść Deklaracji wskazuje, że nasz zawód jest wolnym zawodem, czyli praktykuje się go samodzielnie, z pełną osobistą odpowiedzialnością.
Oznacza to, że psychoterapeuta w swoich decyzjach zawodowych musi być suwerenny i nie może podlegać, w wymiarze merytorycznym, przedstawicielom innych zawodów, np. lekarzom, psychologom czy pedagogom. Jedynie superwizor psychoterapii może, a niekiedy powinien, ingerować w proces leczenia prowadzonego przez psychoterapeutę.
Kształcenie w zawodzie psychoterapeuty przebiega na poziomie podyplomowym i jest oparte na wiedzy naukowej. Psychoterapia jako dyscyplina naukowa czerpie z wielu nauk podstawowych, zarówno społecznych, humanistycznych jak i przyrodniczych, wzajemnie nieredukowalnych. Dlatego jest zarazem nauką nomotetyczną i idiograficzną, korzystającą z badań ilościowych i jakościowych, równoprawnych i wzajemnie się uzupełniających. I bez studiów przypadku Freuda, i bez statystycznych metaanaliz badań nad skutecznością, psychoterapia nie była by tym, czym jest obecnie.
Natura psychoterapii jako dyscypliny naukowej przesądza też o podstawach jej kształcenia. Gdzie wymóg, by psychoterapeuta miał początkowe wykształcenie w naukach społecznych lub humanistycznych, uwzględnia znaczenie, jakie dla psychoterapii ma i psychologia, i socjologia, i filozofia, i antropologia i wiele innych obszarów wiedzy o człowieku.
Podkreślona jest też wartość różnorodności kierunków psychoterapeutycznych jako wymiar, który należy chronić i wspierać. Jak wiemy z badań empirycznych, różnorodność podejść daje pacjentom możliwość znalezienia takiego sposobu prowadzenia psychoterapii, jaki będzie dla nich najbardziej pomocny. Zaś znajomość innych, niż osobiście uprawiany, kierunków psychoterapeutycznych jest koniecznym elementem kształcenia psychoterapeuty.
Deklaracja wskazuje także, jakie komponenty w wyszkoleniu psychoterapeuty są niezbędne. Pierwszym z nich jest psychoterapia własna lub jej ekwiwalent, właściwy dla danego kierunku psychoterapii, nazywane doświadczeniem własnym (self-experience).
Obowiązek obszernej własnej psychoterapii najbardziej wyróżnia zawód psychoterapeuty spośród innych zawodów operujących w dziedzinie zdrowia psychicznego; psychiatry, psychologa, seksuologa czy „terapeuty”. Własna psychoterapia pełni szereg funkcji:
- Umożliwia i pomaga przyszłemu psychoterapeucie przepracowanie tych wymiarów osobowości, które mogłyby być destrukcyjne dla pacjentów. Przyczynia się zatem do zwiększenia bezpieczeństwa pacjentów i chronienia ich przed nadużyciami ze strony psychoterapeutów.
- Pomaga rozpoznać własne ograniczenia.
- Pomaga rozpoznawać, jakiego rodzaju wpływ wywiera na inne osoby, a to umożliwia świadome budowanie i monitorowanie relacji terapeutycznej i sojuszu terapeutycznego – empirycznie potwierdzonych czynników skuteczności psychoterapeutycznej.
- Leczy psychoterapeutę, jak dowodzą badania, prowadząc do rozwoju osobistego i poprawy w jego osobistych trudnościach.
- Daje psychoterapeucie doświadczenie roli pacjenta. Wiemy z doświadczenia, jak pouczające jest takie doświadczenie dla personelu leczącego i do jakich wynaturzeń, np. w służbie zdrowia, prowadzi jego brak.
- Daje psychoterapeucie namacalne osobiste doświadczenie jak oddziałuje wybrany przez niego kierunek psychoterapii. Jak wiadomo z badań nad psychoterapią z ostatnich dekad, ogromną część skuteczności psychoterapii generuje tzw. allegiance effect – przekonanie psychoterapeuty do stosowanych metod. Jest on kilkukrotnie większy od wpływu techniki specyficznej terapeutycznej.
Inne składowe treningu psychoterapeuty to szkolenie w teorii oraz szkolenie praktyczne w postaci praktyki superwizowanej i stażu klinicznego.
Polskie organizacje, które przyjęły Deklarację Strasburską to:
- Polski Instytut Psychoterapii Integratywnej
- Polska Federacja Psychoterapii
- Sekcja Naukowa Psychoterapii Polskiego Towarzystwa Psychiatrycznego
- Instytut Terapii Gestalt
- Polskie Towarzystwo Psychoterapii Gestalt
- Polskie Stowarzyszenie NLPt
- Sekcja Psychoterapii Stowarzyszenia Psychologów Chrześcijańskich
- Polskie Towarzystwo Psychoterapii Integratywnej
- oraz indywidualni psychoterapeuci posiadający European Certificate of Psychotherapy – około 170 psychoterapeutów.
Strasburg Declaration
- Psychoterapia jest niezależną dyscypliną naukową praktykowaną jako niezależny, wolny zawód.
- Szkolenie w psychoterapii przebiega na zaawansowanym, kwalifikowanym poziomie naukowym.
- Gwarantuje się i zabezpiecza różnorodność podejść psychoterapeutycznych.
- Pełne szkolenie psychoterapeutyczne obejmuje teorię, doświadczenie osobiste (self-experience) oraz praktykę pod superwizją. Nabywana jest odpowiednia wiedza o różnorodnych metodach psychoterapeutycznych.
- Do szkolenia w psychoterapii droga wiedzie poprzez rozmaite wykształcenie początkowe, w szczególności poprzez nauki humanistyczne i społeczne.
Powrót na górę
Zawód psychoterapeuty wobec innych zawodów
Psychoterapeuta to wysoko wykwalifikowany specjalista, który po ukończeniu studiów magisterskich lub medycznych (np. psychologii, socjologii, teologii, pedagogice, matematyce, medycynie etc) przeszedł co najmniej 4 letnie szkolenie, trwające co najmniej 1200 godzin, obejmujące własną psychoterapię, praktykę pod superwizją, staż kliniczny i przedmioty specyficzne dla psychoterapii (takie jak diagnoza nozologiczna i psychoterapeutyczna, rozwój osobowości, społeczne i kulturowe uwarunkowania psychoterapii, psychopatologia, etyka psychoterapeuty, medyczne podstawy psychoterapii, metody interwencji psychoterapeutycznych itd).
Psychoterapeuta jest jednocześnie członkiem jednego z około 20 towarzystw psychoterapeutycznych działających w Polsce ( Polska Rada Psychoterapii ).
Zawód psychoterapeuty, w myśl ustaleń European Association for Psychotherapy, polega na ”…leczeniu osób cierpiących na psychozy, nerwice i zaburzenia psychosomatyczne…”, na interwencji kryzysowej, profilaktyce, ale także i na polepszaniu jakości życia i doradztwie, czy wreszcie, na superwizji.Psychoterapia jest odrębnym zawodem, niezależnym od psychologii i psychiatrii.
Innymi specjalistami zajmującymi się zdrowiem psychicznym w Polsce są:- lekarze ogólni
- lekarze innych specjalności
- neuropsycholodzy
- pedagodzy
- pielęgniarki psychiatryczne
- psycholodzy
- psycholodzy kliniczni
- psychiatrzy
- pracownicy socjalni
- terapeuci i instruktorzy terapii uzależnień
- terapeuci zajęciowi
- trenerzy i superwizorzy treningu grupowego, coache, life coache, doradcy.
Wielu z wymienionych profesjonalistów posiada pewne przygotowanie do udzielania jakiegoś rodzaju wsparcia czy pomocy psychologicznej, ale z definicji nie są przygotowani do prowadzenia psychoterapii. Często współpracują z psychoterapeutami i dlatego powinni posiadać podstawową wiedzę na temat psychoterapii. Niektórzy przedstawiciele wymienionych powyżej zawodów przechodzą także normalne kształcenie w psychoterapii i tak np. terapeuta uzależnień może także mieć dodatkowo kwalifikacje psychoterapeuty. Najwięcej wśród „dwuzawodowców“ jest psychoterapeutów, którzy ukończyli studia psychologiczne, terapeutów uzależnień oraz lekarzy psychiatrów. Ponieważ kompetencje i rodzaj pomocy udzielanej przez opisane grupy zawodowych są często mylone, opisujemy je tutaj, z konieczności, w skrócie. Dodatkową okolicznością jest stan polskiego ustawodawstwa, z jednej strony niedopracowanego, z drugiej, nienadążającego często za stanem wiedzy naukowej czy międzynarodowymi standardami psychoterapii. W tym tekście aspekty prawne psychoterapii nie są omawiane.
Lekarz – jest absolwentem sześcioletnich studiów na wydziale lekarskim akademii medycznej. Jego przygotowanie do udzielania pomocy psychologicznej po studiach obejmuje od 38 godzin do ponad 300 (w wyjątkowych przypadkach) godzin zajęć z psychiatrii, znacznie rzadziej z psychologii czy psychoterapii. Może przepisać leki psychotropowe. Nie jest przygotowany do prowadzenia psychoterapii.
Lekarz specjalista - to lekarz po podyplomowym kształceniu i zdaniu państwowego egzaminu w określonej dziedzinie medycyny (np. pediatrii czy rehabilitacji). Niekiedy w ramach kursów specjalizacyjnych miał kilkadziesiąt godzin psychiatrii. Nie jest psychoterapeutą.
Neurolog - jest lekarzem, który po studiach odbył dalsze podyplomowe kształcenie specjalizujące go w chorobach układu nerwowego i zdał państwowy egzamin. W ramach specjalizacji przeszedł także staż na oddziale psychiatrycznym. Diagnozuje i leczy takie choroby jak padaczka, czy guzy mózgu, ale nie nerwice czy depresję. Nie jest przygotowany doprowadzenia psychoterapii.
Neuropsycholog – jest psychologiem klinicznym specjalizującym się w diagnozie neuropsychologicznej i terapii neuropsychologicznej, w chorobach uszkadzających centralny układ nerwowy, np. po wylewach. Przeszedł kształcenie podyplomowe i zdał państwowy egzamin specjalizacyjny. Jego wykształcenie przygotowuje go także do udzielania pomocy psychologicznej, ale nie do prowadzenia psychoterapii.
Pedagog – jest magistrem studiów pedagogicznych (np. resocjalizacyjnej czy opiekuńczej). Wówczas na studiach miał różne przedmioty związane z psychologią. Niekiedy pedagogami nazywa się osoby, które ukończyły inne studia (biologię, chemię) i uczą tego przedmiotu w szkole, albo przeszły tzw. kurs pedagogiczny. Przygotowany jest do prowadzenia działań wychowawczych, reedukacyjnych, szkoleniowych, diagnozy pedagogicznej etc. Jego wykształcenie nie przygotowuje go do prowadzenia psychoterapii. Może jednak po ukończeniu studiów przejść szkolenie w psychoterapii. Pedagodzy zwykle pracują w szkołach, poradniach psychologiczno-pedagogicznych, placówkach penitencjarnych, centrach pomocy rodzinie, niekiedy w placówkach medycznych.
Pielęgniarka psychiatryczna – posiada co najmniej średnie wykształcenie pielęgniarskie, a często wyższe. Może prowadzić pewne formy pomocy psychologicznej, np. trening behawioralny.
Pracownik socjalny- może mieć wykształcenie pomaturalne lub magisterskie, przygotowujące go do interwencji środowiskowych na rzecz chorych lub pomocy chorym w placówkach pomocy społecznej. Nie oznacza to przygotowania do psychoterapii.
Psychiatra – jest lekarzem specjalistą, przygotowanym do diagnozowania zaburzeń psychicznych i do psychofarmakoterapii; monitorowania działania leków oraz do współpracy z psychoterapeutą i psychologiem klinicznym.W ramach podyplomowego kształcenia specjalizacyjnego nabywa teoretyczną wiedzą na temat psychoterapii, odbywa staże w placówkach psychiatrycznych. Program specjalizacji zaleca „różne formy pracy nad rozpoznawaniem i opanowaniem własnych emocji pojawiających się w kontakcie z pacjentami (np. grupy Balinta, superwizja prowadzonej psychoterapii)“ oraz zachęca do jednoczesnego szkolenie w zakresie psychoterapii. Psychiatra nie przechodzi własnej terapii, szkolenia praktycznego i teoretycznego oraz praktyki pod superwizją odpowiadających standardom europejskim. Każdy, kto korzysta z biologicznego leczenia zaburzeń psychicznych powinien w tym zakresie korzystać z opieki psychiatry. Część psychiatrów niezależnie przechodzi specjalistyczne całościowe szkolenie w psychoterapii i może wówczas uprawiać zarówno zawód psychoterapeuty jak i zawód psychiatry.
Psycholog – jest magistrem 5-letnich studiów psychologicznych na uniwersytecie. Ma on wiedzę o psychologii jako nauce, jej historii, różnych działach, koncepcjach i badaniach psychologicznych, w tym metodach testowych. Po dodatkowych szkoleniach może np. mieć uprawnienia do badania kierowców lub osób starających sie o pozwolenie na broń. Kontrowersyjna Ustawa o Zawodzie Psychologa nadaje psychologom wyłączność „diagnozy, opiniowania, orzecznictwa, psychoterapii i pomocy psychologicznej”. Tworzy to sytuację zagrażającą zdrowiu pacjentów, ponieważ psycholog, którego jedynym wykształceniem jest ukończenie studiów psychologicznych, nie ma dostatecznego przygotowania do prowadzenia psychoterapii. Psycholog nie jest psychoterapeutą. Po przejściu całościowego specjalistycznego szkolenia psycholog może stać się psychoterapeutą. Psycholodzy często pracują w poradniach psychologiczno-pedagogicznych, w placówkach oświatowych, w pomocy społecznej, w służbach mundurowych, w lecznictwie, ośrodkach diagnostycznych, w biznesie. Prowadzą też prywatne praktyki psychologiczne, w których prowadzą np. diagnozę dysleksji, badania inteligencji czy doradztwo.
Psycholog kliniczny – absolwent psychologii, który ma za sobą kilkuletnie szkolenie podyplomowe w psychologii klinicznej (nie mniej niż 3 lata) i zdał odpowiedni egzamin państwowy. Ma gruntowne przygotowanie teoretyczne i sporo praktycznego. Odbył staże w placówkach zajmujących się leczeniem, także zaburzeń psychicznych. Potrafi diagnozować zaburzenia psychiczne i stosować niektóre metody pomocy psychologicznej oraz prowadzić badania naukowe. Nie przechodzi jednak własnej psychoterapii, ani odpowiedniego, w perspektywie standardów europejskich, szkolenia psychoterapeutycznego. Psycholog kliniczny nie jest psychoterapeutą. Psycholodzy kliniczni często pracują w szpitalach psychiatrycznych i poradniach zdrowia psychicznego oraz innych placówkach opieki zdrowotnej. Część z nich prowadzi diagnozę na użytek sądów.
Terapeuta uzależnień – ma wyższe wykształcenie, przeszedł specjalistyczne szkolenie w terapii osób uzależnionych i członków ich rodzin i zdał egzamin certyfikacyjny z tego zakresu. Prowadzi terapię uzależnień od środków psychoaktywnych. Jego klientami mogą być osoby uzależnione i ich rodziny. Część terapeutów uzależnień przechodzi także odrębne szkolenie w psychoterapii.
Terapeuta zajęciowy – prowadzi dla pacjentów terapię zajęciową np. polegającą na działaniach artystycznych, organizacji wolnego czasu, kinezyterapii czy nauczaniu umiejętności społecznych. Musi mieć wykształcenie minimum średnie. Nie musi posiadać umiejętności psychoterapeutycznych ani przechodzić szkolenia w psychoterapii. Część terapeutów prowadzących artterapię jest jednak w pełni wyszkolonymi psychoterapeutami.
Instruktor terapii uzależnień – ma wąskie przygotowanie do asystowania terapeucie uzależnień. Przeszedł szkolenie praktyczne około 250 godzin. Nie wolno mu samodzielnie prowadzić terapii uzależnień. Wykształcenie wyższe nie jest wymagane. Często jest to osoba po leczeniu z uzależnienia lub tzw. współuzależnienia.
Trener i superwizor treningu grupowego, coach, life coach, doradca – Są to osoby o bardzo różnym stopniu przygotowania do szkolenia swoich klientów lub doradzania im. Część ma wyższe wykształcenie i potwierdzone przez jakąś organizację szkoleniową przygotowanie do prowadzenia zajęć kształcących rozmaite umiejętności, także psychologiczne. Potrafi na przykład prowadzić trening interpersonalny albo szkolić w technikach komunikowania czy oddychania holotropowego. Trener (po angielsku: coach) czy doradca (po angielsku counselor) nie jest psychoterapeutą.
Wyżej scharakteryzowani specjaliści często współdziałają w leczeniu rozmaitych chorób, zaburzeń czy rozwiązywaniu problemów.
Należy pamiętać, że w sytuacji zaburzeń czy problemów psychicznych, jeżeli potrzebna jest psychoterapia, to profesjonalistą przygotowanym do jej prowadzenia jest tylko psychoterapeuta.
Poszukując psychoterapeuty warto dokładnie zapoznać się z wyszkoleniem zawodowym osoby oferującej psychoterapię (czytaj: Jak wybrać dobrego psychoerapeutę).
Powrót na górę
Psychoterapia a prawo
Obecnie w Polsce tytuł psychoterapeuty nie jest prawnie chroniony, a gabinet psychoterapii otworzyć może każdy, więc pod tą nazwą może działać zarówno bardzo kompetentny, choć nieposiadający certyfikatu, ale spełniający europejskie wymogi psychoterapeuta, jak i hochsztapler.
W Ministerstwie Zdrowia toczą się prace nad stworzeniem odpowiedniej ustawy. Szczegóły są opisane w dziale Ustawa Psychoterapeutyczna.
Powrót na górę
Polska Rada Psychoterapii
Polska Rada Psychoterapii powstała w dniu 18 września 2006 r. Jest ona ogólnopolskim porozumieniem polskich stowarzyszeń (a niekiedy ich sekcji) szkolących i certyfikujących psychoterapeutów. Organizacje zrzeszone w Polskiej Radzie Psychoterapii niemal wszystkie afiliowane są w europejskich i międzynarodowych stowarzyszeniach psychoterapeutycznych.
Rada zajmuje się opracowywaniem standardów zawodu psychoterapeuty i ustawą regulującą psychoterapię w Polsce. W skład Rady przyjmowane są stowarzyszenia psychoterapeutyczne, które prowadzą systematyczne i całościowe kształcenie w zawodzie psychoterapeuty.
Strona internetowa Polskiej Rady Psychoterapii: www.psychoterapiawpolsce.pl.Obecnie Rada zrzesza następujące organizacje, reprezentowane przez przedstawicieli:
Instytut Analizy Grupowej „Rasztów" – Jerzy Pawlik
Instytut Integralnej Psychoterapii Gestalt - Stowarzyszenie Edukacji
Człowieka Dorosłego – Dorota Węgrzyn, Zofia Pierzchała
Instytut Terapii Gestalt - Katarzyna Węglorz - Makuch, Beata Leśniak
Instytut Psychologii Zdrowia Polskiego Towarzystwa Psychologicznego –
Jerzy Mellibruda
Koło Warszawskie Szkoły Europejskiej Psychoanalizy – Agnieszka Kurek,
Barbara Kowalów
Polska Federacja Psychoterapii – Maria Wilamowska
Polskie Stowarzyszenie Neurolingwistycznej Psychoterapii – Benedykt
Peczko, Magdalena Mastalerz
Polskie Towarzystwo Psychoanalityczne – Wojciech Hańbowski, Danuta Golec
Polskie Towarzystwo Psychologii Analitycznej - Krzysztof Rutkowski,
Łukasz Nieckowski-Muldner
Polskie Stowarzyszenie Psychoterapeutów i Trenerów Psychologii
Procesu
– Michał Duda, Joanna Dulińska
Polskie Towarzystwo Psychoterapii Gestalt – Ewa Canert-Łąka, Renata Procak
Polskie Towarzystwo Psychoterapii Integratywnej – Milena
Karlińska-Nehrebecka
Polskie Towarzystwo Psychoterapii Psychoanalitycznej – Maciej Musiał
Polskie Towarzystwo Terapii Poznawczo-Behawioralnej – Sylwia Pieńkowska
Sekcja Naukowa Psychoterapii Polskiego Towarzystwa Psychiatrycznego –
Jerzy Aleksandrowicz, Kazimierz Bierzyński
Sekcja Naukowa Terapii Rodzin Polskiego Towarzystwa Psychiatrycznego –
Bogdan de Barbaro, Barbara Józefik
Sekcja Psychoterapii Polskiego Towarzystwa Psychologicznego – Anna Bersz
Stowarzyszenie Psychologów Chrześcijańskich – Anna Ostaszewska, Lena Wojdan
Wielkopolskie Towarzystwo Terapii Systemowej – Ewa Stankowska
Krakowskie Koło Psychoanalizy Nowej Szkoły Lacanowskiej – Alina
Henzel - Korzeniowska, Agnieszka Ławniczak
Powrót na górę
Jak zostać psychoterapeutą
Według uzgodnień polskich stowarzyszeń psychoterapeutycznych szkolących w zawodzie psychoterapeuty, tworzących Polską Radę Psychoterapii, przygotowanie do zawodu psychoterapeuty zaczyna się od ukończenia studiów magisterskich lub medycznych.
Następnie należy się zapisać do szkoły psychoterapii w którymś z towarzystw psychoterapeutycznych i w ramach tej szkoły odbyć:
- 590 godzin kształcenia teoretycznego oraz umiejętności i metod praktycznych.
- 100 godzin własnego doświadczenia psychoterapeutycznego lub ekwiwalentnego w systemie indywidualnym lub grupowym.
- 150 godzin superwizji indywidualnej lub grupowej.
- 360 godzin stażu.
- 2 lata praktyki psychoterapeutycznej pod superwizją w trakcie 4 letniego okresu szkolenia.
By zostać psychoterapeutą certyfikowanym zgodnie ze standardami European Association for Psychotherapy, należy ukończyć studia wyższe (szczególnie w naukach humanistycznych lub społecznych), a następnie przejść co najmniej 4-letnie szkolenie w określonym podejściu terapeutycznym obejmujące:
- nie mniej niż 700 godzin specjalistycznego praktycznego i teoretycznego szkolenia,
- własną 2-3 letnią psychoterapię odpowiednią dla modalności (kierunku) psychoterapii, której się uczy
- przynajmniej dwuletni okres ściśle superwizowanej praktyki psychoterapeutycznej w tym podejściu.
Psychoterapeuta powinien znać różne podejścia terapeutyczne, psychopatologię, mieć znajomość prawa dotyczącego psychoterapii i norm etycznych swojego zawodu. Niezbędna jest również przynależność do psychoterapeutycznego stowarzyszenia zawodowego.
Zgodnie ze standardami Europejskiego Towarzystwa Psychoterapii, a także wielu innych renomowanych towarzystw psychoterapeutycznych, psychoterapeuta po uzyskaniu certyfikatu powinien nadal się kształcić. Oprócz stałej pracy psychoterapeutycznej, by móc przedłużyć certyfikat, musi co 5 lat udokumentować określoną ilość godzin uczestnictwa w superwizji, szkoleniach czy konferencjach. Służy to stałej aktualizacji jego wiedzy i umiejętności.
Uwaga: W Wiedniu, w roku 2005, otwarto Sigmund Freud University kształcący m.in. magistrów i doktorów psychoterapii. Absolwent magisterskich studiów psychoterapeutycznych na tym Uniwersytecie może prowadzić psychoterapię zaraz po studiach i spełnia wszystkie wymienione wyżej wymogi, z tą różnicą, że kształcenie w psychoterapii mógł rozpocząć zaraz po maturze.
Powrót na górę